Cá bảy màu (Poecilia reticulata) là một trong những loài cá cảnh nước ngọt phổ biến nhất thế giới. Nó là một thành viên nhỏ của họ cá khổng tước (Poeciliidae) (con cái dài 2,5–4 cm, con đực dài 2–3 cm) chúng là dạng cá đẻ trứng thai.
• Cá bảy màu thường: có thân và vây đuôi nhỏ
• Cá bảy màu ngoại nhập: thân và vây đuôi to
Tuy có cùng dòng giống nhưng mỗi loại lại có hình dáng khác nhau: Cá bảy màu thường: Thân mảnh, Tỉ lệ đầu và miệng so với thân nhỏ, đầu nhỏ, miệng nhỏ, đuôi thướt tha như nàng tiên.
Cá bảy màu ngoại nhập: Thân dày hơn để tăng độ chịu đòn và ra đòn, chủ yếu đá bằng miệng nên miệng to và dày, vây đuôi cân đối với thân.
Phân bố Cá bảy màu xuất hiện tại nhiều quốc gia khác nhau tại mọi châu lục, ngoại trừ châu Nam Cực. Chúng chủ yếu đóng vai trò kiểm soát muỗi, cá bảy màu sẽ ăn các loại ấu trùng muỗi và làm giảm sự lan truyền của bệnh sốt rét.
Trong nhiều trường hợp, những con cá bảy màu này lại trở thành loài xâm hại có ảnh hưởng tiêu cực tới quần xã cá .
Sinh thái và hành vi
Đây là giống cá dễ nuôi, sinh sản nhanh, đa dạng và phong phú nhất trong số các loài cá cảnh (về màu sắc).
Cá bảy màu nhập ngoại vào Việt Nam có hai loại chính: bảy màu đuôi rắn và bảy màu thân xanh đen, đuôi màu xanh biếc, đỏ điểm vạch trắng. Ở các nước khác có cá bảy màu toàn thân đen tuyền đã có tại Việt Nam (full black). Có một sự đa dạng lớn về màu sắc giữa các quần thể, nhiều quần thể với màu sắc rất khác biệt nhau. Các nghiên cứu gần đây cho thấy những con đực màu sặc sỡ được ưa thích hơn trong quá trình chọn lọc giới tính trong khi chọn lọc tự nhiên thông qua lối sống ăn thịt lại ưa chuộng các sắc thái dịu. Đôi khi những con đực có thể đối xử với nhau một cách hung hãn, tham gia vào những cuộc chọi đứt vây hay các hành vi ức hiếp khác. Cá bảy màu trong bể cá cảnh
Cá bảy màu nói chung là ưa chuộng hòa bình, mặc dù hành vi rỉa vây đôi khi thể hiện ở những con đực hoặc nhằm vào những loài cá bơi nhanh khác như các loài cá kiếm và đôi khi nhằm vào những loài cá khác với các vây dễ thấy như cá thần tiên.
Đặc trưng đáng chú ý nhất của cá bảy màu là xu hướng sinh sản, và chúng có thể cho sinh đẻ trong cả bể cảnh nước ngọt lẫn bể cảnh nước mặn. Cá bảy màu do những người nuôi cá cảnh tạo ra có sự biến đổi lớn về bề ngoài, như màu sắc hay hình dáng đuôi (đuôi quạt hay đuôi kiếm nhọn đầu). Những người nuôi cá cảnh có kinh nghiệm đều biết rằng cá trưởng thành sẽ có thể ăn thịt các con non và vì thế nên tạo ra khu vực an toàn cho chúng. Các bể cho sinh đẻ được thiết kế đặc biệt, có thể treo lơ lửng bên trong bể cảnh. Chúng phục vụ cho hai mục đích, thứ nhất là che chở cho cá cái đang mang thai không bị các con đực để ý tới và tấn công, và thứ hai là cung cấp một khu vực riêng biệt cho cá con mới sinh không để chúng bị mẹ ăn thịt. Cần lưu ý không thả cá mẹ vào nơi đẻ quá sớm vì nó có thể bị sẩy thai.
