CÁ ĐĨA (Symphysodon) hay còn gọi là cá DĨA – tên thường gọi là cá Đĩa, là một chi của loài cichlid có nguồn gốc từ các lưu vực sông Amazon ở Nam Mỹ. Do hình dạng, hành vi đặc biệt, màu sắc và hoa văn tươi sáng, cá Đĩa được ưa chuộng làm cá cảnh nước ngọt và nuôi trồng thủy sản ở một số quốc gia ở châu Á là một ngành công nghiệp chính.
Phân loại: Cá Đĩa là loài cá thuộc chi Symphysodon , hiện bao gồm các loài S. aequifasciatus , S. disk và S. tarzoo, ngoài các loài cá Đĩa hoang dã một số biến thể đã được lai tạo với nhiều màu sắc khác nhau.
Mô tả: Giống như loài Pterophyllum (cá thần tiên), tất cả các loài Symphysodon ( cá Đĩa) đều có hình dạng cơ thể bị nén về một phía. Tuy nhiên, trái ngược với cá Thần Tiên, vây của cá Đĩa không mở rộng khiến nó có hình dạng tròn trịa hơn. Đó là hình dạng cơ thể mà từ đó tên chung của chúng, “đĩa”, được bắt nguồn. Các mặt của cá thường có hoa văn với các màu xanh lá cây, đỏ, nâu và xanh lam.
Kích thước: cá Đĩa thường dài từ 12,3–15,2 cm (4,8–6,0 in), thường nặng 150–250 g (5,3–8,8 oz) đối với những con đã trưởng thành. Không có sự lưỡng hình giới tính rõ ràng nào được nhìn thấy đối với loài cá này, nhưng cá đực có thể đạt kích thước lớn hơn cá cái, cá cái thường đỏ hơn cá đực.
Hành vi: Cá Đĩa có tính xã hội cao, thường xảy ra trong các nhóm có thể lên đến hàng chục cá thể. Khi sinh sản, cặp đôi di chuyển khỏi nhóm để giảm nguy cơ ăn thịt đồng loại của con non. Ngoài ra, cá Đĩa trưởng thành sản xuất một chất tiết qua da của chúng. Trong hai tuần đầu tiên, bố mẹ ở gần cá con để cá con dễ bú. Trong 2 tuần tiếp theo, chúng bơi đi, để con non dần “cai sữa” và bắt đầu tự sinh tồn. Sự trưởng thành về giới tính đạt được sau một năm. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, thông qua hành vi chăm sóc độc đáo của cá cha mẹ (cá Đĩa bố mẹ cho con cháu ăn chất nhờn trên da), cá dĩa bố mẹ truyền các vi sinh vật quan trọng cho cá con của chúng. Sự lây truyền vi sinh vật quan trọng từ cha mẹ sang con cái này có thể giải thích vì sao tỷ lệ sống của cá Đĩa khi được nuôi chung với cha mẹ của chúng cao hơn khi nuôi nhân tạo bởi các nhà lai tạo cá.
